Przejdź do treści głównej
TITechnologie informacyjnebez tajemnic

Warsztat pracy naukowej i prawo autorskie · spotkanie 6

Cytowanie, bibliografia i prawo autorskie

Cytuję poprawnie i automatycznie oraz wiem, czego wolno mi użyć i na jakiej licencji.

Rozgrzewka · wróć do wcześniejszej lekcji

Zanim ruszymy — przypomnij sobie z lekcji „Word — dokument akademicki”. Najpierw odpowiedz w głowie, potem sprawdź. To właśnie powroty do materiału w kolejnych tygodniach sprawiają, że zostaje na dłużej.

  • Dlaczego samo powiększenie i pogrubienie tytułu nie wystarcza do utworzenia spisu treści?

  • Dodajesz rozdział lub zmieniasz jego tytuł. Jak odświeżysz spis treści?

  • Jak zacząć nową stronę bez wciskania wielu Enterów?

  • Jak dopisać punkt w środku instrukcji bez ręcznego poprawiania numerów?

  • Skąd Word pobiera wpisy do spisu ilustracji?

Wróć do lekcji „Word — dokument akademicki”

1Sytuacja

Znasz to?

Bibliografia na jutro, 23 źródła, a do tego zdjęcie z internetu na okładkę. Które z tego wolno Ci użyć?

Około 45–60 minut · Word dla Microsoft 365 na Windows

Kontynuujesz raport „Narzędzia cyfrowe na studiach” z lekcji 5. Struktura jest gotowa. Teraz pokażesz, skąd pochodzą twierdzenia i ilustracje.

Przygotuj zapisany dokument i dwa rzeczywiste źródła, które przeczytałeś. Polecenia pokazujemy dla aplikacji komputerowej; inne wydania mogą mieć odmienny interfejs.

2 · Warsztat źródeł

Trzy elementy, które łączą tekst ze źródłem

Najpierw sprawdź wymagania prowadzącego: system autor–rok i system przypisów bibliograficznych to różne sposoby dokumentowania źródeł. W ćwiczeniu stosujemy autor–rok; przypis dolny wykorzystamy do krótkiego objaśnienia.

3 · Warsztat źródeł

Które zdanie możesz wstawić do raportu?

Laboratorium źródeł · dane fikcyjne

„80% respondentów chciało możliwości udziału online w części zajęć.”
Anna Kowalska, Nauka hybrydowa na jednej uczelni, 2026, s. 12. Dobrowolna ankieta: 240 odpowiedzi na 1200 zaproszeń.
Wybierz poprawną parafrazę do raportu.

4 · Warsztat źródeł

Jedno źródło, wiele odwołań

Laboratorium · napraw źródło

Przeprowadź publikację od danych źródła do bibliografii. Potem poprawimy błąd. Wszystkie dane są fikcyjne; to uproszczona symulacja, nie pełny edytor Worda.

  1. 1 · Źródło
  2. 2 · Odwołanie
  3. 3 · Bibliografia
  4. 4 · Korekta
  5. 5 · Aktualizacja
Raport.docx — Word · ćwiczenieOdwołania

1. Dodaj nowe źródło

Okładka raportu podaje: Ewa Zielińska. Uczelnia Przykładowa jest wydawcą. Kogo zapiszesz jako autora?

Tytuł: Organizacja plików w pracy zespołowej
Rok w zaimportowanym rekordzie: 2025

Narzędzia cyfrowe na studiach

Autorka zaleca uzgodnienie zasad nazywania plików przed rozpoczęciem pracy zespołowejmiejsce odwołania.

Dane demonstracyjne · uproszczony zapis autor–rok

Powtórz w swoim Wordzie — krótka instrukcja
  1. W Odwołania → Styl wybierz zapis wymagany przez prowadzącego.
  2. Przy zdaniu wybierz Wstaw cytat → Dodaj nowe źródło. Wybierz typ publikacji i przepisz sprawdzone dane z oryginału.
  3. Przy kolejnym odwołaniu wybierz zapisane źródło. Przy cytacie dosłownym oznacz fragment i w Edytuj cytat uzupełnij stronę, jeśli publikacja ma paginację.
  4. Wstaw Bibliografię na końcu dokumentu. Po zmianie danych w Zarządzaj źródłami sprawdź odwołania i zaktualizuj bibliografię. Zweryfikuj zapis według wymagań prowadzącego.

5 · Warsztat źródeł

Przypis dolny to powiązanie, nie mała cyfra

  1. Ustaw kursor po fragmencie wymagającym objaśnienia.
  2. Wybierz Odwołania → Wstaw przypis dolny. Word doda znacznik i przeniesie kursor do przypisu u dołu strony.
  3. Wpisz krótkie objaśnienie, np. jak rozumiesz określenie „praca w chmurze” w tym raporcie. Jeżeli przejmujesz definicję ze źródła, wskaż je.
  4. Dodaj drugi przypis wcześniej w tekście i obserwuj numerację. Aby usunąć przypis, usuń jego znacznik w tekście głównym.

6 · Warsztat źródeł

Zdjęcie z internetu: najpierw warunki, potem wstawianie

Podanie autora nie zastępuje podstawy do wykorzystania utworu. Dostępność zdjęcia w wyszukiwarce nie oznacza zgody na jego użycie. Na okładkę wybierz własną ilustrację albo materiał z licencją pozwalającą na planowany sposób wykorzystania.

Pracownia okładki · przykłady fikcyjne

Wybierz ilustrację do przeróbki

Zmienisz kolory ilustracji, a zmienioną wersję udostępnisz z raportem. W tym ćwiczeniu zmiana stanowi opracowanie. Wybierz licencję, która na to pozwala, bez uzyskiwania osobnej zgody.

Wybierz materiał na okładkę

Druga sytuacja: udostępniasz ilustrację bez zmian

Używasz całego oryginału, bez tworzenia opracowania, i spełniasz warunki oznaczenia. Które z powyższych materiałów możesz wybrać na podstawie podanych licencji? Zaznacz wszystkie pasujące.

Ściąga: co oznaczają BY, SA, NC i ND?

Sprawdź dokładną licencję i jej wersję na stronie oryginalnego materiału. Zapisz autora, tytuł (jeśli podany), link do źródła, link do licencji oraz informację o zmianach. Licencja może nie obejmować innych praw, np. do wizerunku osób na zdjęciu.

7 · Warsztat źródeł

Zanim oddasz dokument

Redakcja raportu · znajdź trzy problemy

Zaznacz fragmenty wymagające poprawy. Jeden jest poprawny. Wszystkie publikacje i dane w tym ćwiczeniu są fikcyjne.

Organizacja pracy zespołu

Fragmenty do sprawdzenia

Bibliografia

Zielińska, E. (2026). Organizacja plików w pracy zespołowej. Uczelnia Przykładowa.

8 · Warsztat źródeł

Ten sam raport, teraz ze źródłami

Zapisz kopię raportu jako word_zrodla_v1.docx. Wybierz dwa przeczytane źródła dotyczące narzędzi cyfrowych.

  • Dodaj parafrazę i krótki cytat, każdy z odwołaniem do odpowiedniego źródła. Cytat wyraźnie oznacz i podaj stronę, jeśli występuje.
  • Dodaj automatyczny przypis dolny z objaśnieniem.
  • Wstaw bibliografię, popraw próbnie dane jednego źródła i sprawdź efekt aktualizacji.
  • Jeśli dodajesz ilustrację, sprawdź warunki wykorzystania i dołącz wymagane oznaczenie.
  • Sprawdź, czy źródła istnieją, wspierają Twoje zdania i dają się odnaleźć po opisie.

9 · Warsztat źródeł

Sprawdź się

4 pytania · zaliczasz od 3

Źródła i pomoc

Instrukcje

Pogłęb temat

Dodatkowe objaśnienia i szczegóły znajdziesz w powiązanych poradnikach.

Postęp

Zaliczone?

Gdy przerobisz lekcję, odhacz ją — pasek postępu na stronie głównej od razu to pokaże.